Việc cần làm trong 4 ngày vàng để khống chế dịch Covid-19 – Sự kiện nóng

Từ 28/1 đến nay, Việt Nam ghi nhận 271 ca lây nhiễm SARS -CoV-2 trong nước, xuất hiện tại nhiều tỉnh, thành. Zing đã có cuộc trao đổi với PGS.TS Trần Đắc Phu, nguyên Cục trưởng Cục Y tế Dự phòng, Bộ Y tế, Cố vấn cao cấp Trung tâm Đáp ứng Sự kiện y tế công cộng, về tình hình dịch bệnh.

4 ngày vàng dập dịch

Ông đánh giá tình hình dịch tại nước ta hiện nay ra sao ?

– Chỉ trong một thời gian rất ngắn, chúng ta đã ghi nhận thêm rất nhiều ca mắc Covid-19 . Do đó, trước tiên, phải đánh giá rằng dịch đang khá phức tạp. Chúng ta xác định ổ dịch ở Chí Linh, Hải Dương nhiễm biến chủng SARS -CoV-2 từ Anh, còn Quảng Ninh đang giải trình tự gene.

Trong thời gian ngắn, số ca tăng đột biến, số lượng mắc cao, đặc biệt tốc độ lây nhanh chóng. Chỉ trong vài ngày, từ ca bệnh đã lây sang người tiếp xúc gần, rồi người tiếp xúc với người tiếp xúc gần đó, mà ta hay gọi là F0 lây sang F1, rồi F1 lây sang F2, và lây sang các tỉnh khác rất nhanh.

Số ca nhiễm cao nhất trong ngày 28/1 là 84 trường hợp, sau đó giảm dần, liệu Việt Nam đã có đỉnh dịch chưa ?

– Cái này chúng ta không gọi là đỉnh dịch được. Hiện tại, số mắc mới được dự đoán có thể giảm đi so với những ngày đầu bùng phát vì chúng ta đã khoanh vùng được ổ dịch. Còn số ca nhiễm cao nhất trong ngày chỉ là các xét nghiệm được tích lũy và thông báo vào một thời điểm.

Đỉnh dịch là lúc ghi nhận nhiều nhất số người mắc trên thực tế tại ổ dịch và các nhà dịch tễ còn đang phân tích số liệu để xác định thời điểm nào tại ổ dịch có số mắc (hoặc số nhiễm) cao nhất.

Việc cần làm trong 4 ngày vàng để khống chế dịch Covid-19 - Hình 1

Hơn 2.000 công nhân tại công ty POYUN được lấy mẫu xét nghiệm trong đêm 28/1. Ảnh: Thạch Thảo.

Theo ông , triển vọng của 2 địa phương này liệu có dập được dịch hay không?

– Trong thời gian qua, chúng ta đã thực hiện các biện pháp quyết liệt như xét nghiệm trên diện rộng, truy vết thần tốc, phong tỏa ổ dịch nguyên phát tại nhà máy POYUN và sân bay Vân Đồn, xét nghiệm lớn những người có liên quan. Những ổ dịch liên quan tại các địa phương khác đều được phong tỏa để tránh lây lan, kiểm soát được dịch bệnh.

Ngay sau khi dịch bùng phát tại Chí Linh, Hải Dương, Thủ tướng đã ban hành Chỉ thị 05 tiến hành phong tỏa, giãn cách tại Chí Linh. Tôi cho rằng đó là quyết định rất kịp thời. Thậm chí, trong địa bàn Chí Linh, tổ công tác, truy vết của Bộ Y tế đã tham mưu phong tỏa chặt hơn 8 xã, theo tôi được biết thì còn chặt như ở Sơn Lôi. Trong đợt này, chúng ta cũng tập trung năng lực nhiều hơn như về xét nghiệm, điều trị, truy vết, đưa tất cả giải pháp từng áp dụng ở Sơn Lôi vào, Bộ Y tế hỗ trợ nhiều hơn.

Năng lực của các địa phương hiện khác trước. Hải Dương đã có kinh nghiệm, bài học từ ổ dịch lần trước. Còn Quảng Ninh phải nói rằng năng lực của họ rất tốt, không cần chi viện. Bộ Y tế đã chi viện mạnh cho Hải Dương, mạnh hơn cả đợt dịch ở Đà Nẵng trước đây trên tất cả lĩnh vực như dự phòng, điều trị, đặc biệt xét nghiệm trên diện rất rộng.

Có thể nói chúng ta đang cố gắng để khống chế dịch trong 10 ngày, đến nay là còn 4 ngày nữa. Dĩ nhiên, 2 ổ dịch và các địa phương khác có thể ghi nhận ca nhiễm rải rác nhưng tôi hy vọng và nghĩ rằng chúng ta có thể kiểm soát được.

Để tận dụng được thời gian vàng này, phương án quan trọng nhất chúng ta cần thực hiện là gì?

Việc quan trọng nhất hiện nay của chúng ta là tăng cường xét nghiệm, phát hiện trên diện rộng tất cả trường hợp nghi ngờ, truy vết thần tốc khoanh vùng, phong tỏa và cách ly. Càng phát hiện sớm được các trường hợp mang mầm bệnh, chúng ta càng chiếm ưu thế kiểm soát hơn.

Nếu không phát hiện sớm, nguồn bệnh sẽ tiếp tục lây lan âm thầm trong cộng đồng tạo thành nhiều ổ dịch thứ phát khác.

Việc cần làm trong 4 ngày vàng để khống chế dịch Covid-19 - Hình 2

PGS.TS Trần Đắc Phu, nguyên Cục trưởng Cục Y tế Dự phòng, Bộ Y tế. Ảnh: VGP/Đình Nam.

Các ca bệnh tại Hà Nội đều liên quan Hải Dương

– Trong khi đó, nhiều tỉnh, thành khác đã ghi nhận nhiều ca mắc trong cộng đồng. Điều này có đáng lo ngại?

– Ở Quảng Ninh, quy mô đang tập trung ở sân bay Vân Đồn, Hải Dương là ở nhà máy POYUN. Hiện các ca ghi nhận ở nhiều tỉnh, thành đều liên quan ổ dịch ở Hải Dương và Quảng Ninh. Chưa phát hiện ổ dịch mới. Đây có thể là thời gian các địa phương sẽ phát hiện thêm ca lây nhiễm mới do có sự truy vết người liên quan ổ dịch.

Do đó, trong thời gian tới, có thể các tỉnh, thành phố khác sẽ ghi nhận thêm những bệnh nhân Covid-19 rải rác, tuy nhiên, hầu như tất cả ca mắc này đều liên quan ổ dịch lớn nhất là Hải Dương và Quảng Ninh, chứ không tạo thành ổ dịch lớn và xảy ra ồ ạt.

Hà Nội đang ghi nhận số ca mắc tăng cao. Liệu Hà Nội có trở thành ổ dịch nguy hiểm sau Hải Dương và Quảng Ninh?

– Ổ dịch tại Quảng Ninh, quy mô đang tập trung ở sân bay Vân Đồn, Hải Dương là ở nhà máy POYUN. Do đó, dù các tỉnh, thành phố ghi nhận ca dương tính mới, chung quy đều liên quan ổ dịch tại 2 địa phương này, chưa phát hiện ổ dịch mới.

Hà Nội đang có số ca nhiễm SARS -CoV-2 tăng cao. Chúng ta cũng chưa thể khẳng định rằng dịch tại Hà Nội nguy hiểm như ổ dịch tại Hải Dương được vì so sánh khá khập khiễng. Vì trong lần này, dịch lây nhanh và mạnh, chỉ trong vài ngày, từ F0 đã lây ra các F1, F2, trong khi tất cả ca nhiễm đều liên quan tại 2 ổ dịch nguyên phát. Tuy nhiên, với sự lây lan nguy hiểm này, Hà Nội cần biện pháp kiểm soát chặt, tăng cường mạnh mẽ và quyết liệt hơn.

Vì sao so với TP.HCM cũng là đầu mối giao thương lớn, Hà Nội lại có số ca nhiễm cao chỉ đứng sau ổ dịch nguyên phát?

– Thật ra tốc độ lây lan dịch tại một địa phương không phụ thuộc vào địa lý mà liên quan số người đi đến vùng dịch tễ. Chúng ta thấy rõ ràng là người dân ở Hà Nội lên Hải Dương và Quảng Ninh nhiều hơn so với người dân ở TP.HCM. Đó là lý do mà Hà Nội có nhiều F1.

Khi F1 từ Hải Dương trở về, lẽ ra khi biết người thân là F1 và có liên quan dịch tễ thì người trong gia đình phải chủ động phòng bệnh. Tuy nhiên, virus vẫn tiếp tục lây lan do người mang mầm bệnh chưa được cách ly và từ đó có sự lây lan trong gia đình.

Về khả năng khống chế được dịch, Vân Đồn có thể kiểm soát nhanh hơn. Còn ở Hà Nội và kể cả Hải Dương có thể muộn hơn vì tiếp tục truy vết, xét nghiệm và còn ca nhiễm rải rác.

Việc cần làm trong 4 ngày vàng để khống chế dịch Covid-19 - Hình 3

Lấy mẫu xét nghiệm diện rộng tại phường Kiến Hưng, quận Hà Đông , Hà Nội. Ảnh: Đức Anh.

– Lo ngại chính trong việc khoanh vùng, dập dịch với 2 tỉnh Hải Dương, Quảng Ninh nói riêng và các ổ dịch ở các tỉnh, thành khác là gì?

– Dịch lây mạnh và rất nhanh, nếu không xác định, truy vết được các ca lây nhiễm, chúng ta không thể nào dập dịch được. Nguyên tắc là muốn đánh địch thì phải biết địch ở đâu. Nếu chúng ta không ngăn được, trong thời gian ngắn, từ F0 sẽ lây ra F1, F2 thậm chí, F3, F4 và chính các F này lại trở thành F0 và trở thành các ổ dịch mới. Từ đó, dịch sẽ lan rộng, chúng ta không kiểm soát được.

Vấn đề thứ 2, dịch ở Vân Đồn thì chúng tôi xác định chắc chắn lây theo con đường nhập cảnh. Còn ổ dịch ở Chí Linh, hiện nay chúng ta chưa biết nó từ đâu. Chúng tôi hy vọng và nhận định chúng có thể tại chỗ. Nếu như vậy thì chúng ta yên tâm hơn.

Đến nay, có thể nói chúng ta sẽ khống chế được các ổ dịch nhưng không thể chủ quan. Bởi hiện nay nguy cơ như ở Hải Dương, Quảng Ninh cũng hiện hữu với các tỉnh khác, chỉ có điều có để ra sai sót để bùng dịch hay không. Tiếp tục phải có điều tra, tìm kiếm thêm còn có trường hợp nào liên quan 2 ổ dịch kia hay không và còn xuất hiện ổ dịch khác không liên quan 2 ổ dịch này hay không.

Bài học phòng dịch cho Việt Nam

– Làn sóng dịch lần này tại nước ta cảnh báo bài học gì?

– Hiện nguy cơ dịch bệnh trên thế giới là rất trầm trọng, một số nước vừa rồi không có Giáng sinh, Tết Dương lịch. Những nước chống dịch tốt như chúng ta thì vừa qua cũng đã vỡ trận.

Trong nước, sự việc ở nhà máy Hải Dương và Vân Đồn biểu hiện nguy cơ trong nước cũng rất cao chứ không phải chỉ ngoài nước. Nên chúng tôi cho rằng kinh nghiệm là phải phát hiện được sớm. Càng phát hiện được ca đầu tiên càng tốt.

Khi phát hiện sớm, phong tỏa tốt dịch sẽ không lây lan. Phát hiện muộn thì chúng sẽ lây lan, không chỉ một ổ dịch đó mà còn đi đến các ổ dịch khác, tỉnh khác. Nhất là trong bối cảnh này, chủng mới nên lây lan rất nhanh, để muộn, dịch lây lan thì sẽ không khống chế kịp.

– Chúng ta có nên có các giải pháp như xét nghiệm ở một số khu vực có nguy cơ cao để sàng lọc?

– Bộ Y tế đã khuyến cáo những trường hợp có dấu hiệu thì phải đi khám và được phân luồng tại các cơ sở y tế. Vừa rồi, chúng ta có một số ca bệnh sốt, ho như ở Quảng Ninh hay đi khám ở Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương, là bệnh viện phát hiện. Bộ Y tế luôn khuyến cáo như thế. Việc đó phải làm thường xuyên trong thời điểm hiện nay.

Bên cạnh những biện pháp đó, chúng ta cũng cần làm các biện pháp giám sát có tính chất ngẫu nhiên, chẳng hạn xét nghiệm ở cộng đồng có nguy cơ cao xem liệu có bị nhiễm hay không.

Mới đây, Bộ Y tế đã chỉ đạo xét nghiệm toàn bộ cán bộ y tế, bệnh nhân ở Chí Linh và một số khu vực bệnh nhân nặng và khu vực nguy cơ cao xem liệu dịch có tiềm ẩn hay không. Bởi virus này có đặc điểm là bên cạnh ca bệnh có triệu chứng, nhiều ca không có triệu chứng, rất có thể lây lan thành ổ dịch mới nếu không được phát hiện.

Hải Dương đang phong tỏa những khu vực nào?

Toàn tỉnh Hải Dương thực hiện giãn cách xã hội từ trưa 28/1, trong đó một số khu vực đông bệnh nhân sẽ bị phong tỏa 21 ngày, tới qua Tết Tân Sửu.

TP Chí Linh rộng hơn 300 km2, dân số 220.000 bắt đầu phong tỏa từ 12h ngày 28/1, sau khi nhà chức trách xác định “bệnh nhân 1552”, 34 tuổi, là công nhân Công ty Poyun, phường Cộng Hòa. Chị này tiếp xúc với một cô gái Hải Dương, khi sang Nhật được xác định nhiễm biến thể nCoV từ Anh. Biến thể này có khả năng lây truyền cao khoảng 50-70% so với chủng đã biết.

Cơ quan y tế xác định, riêng “bệnh nhân 1552” tiếp xúc gần với 237 người ở công ty và trong khi đi chợ. Đến sáng nay, TP Chí Linh ghi nhận 170 ca Covid-19, hơn 5.000 F1, trong đó khoảng 3.000 người đang được cách ly tập trung ở Trung tâm Y tế dự phòng chuyện và 7 trường học. Do còn thiếu khoảng 2.000 chỗ cách ly, thành phố đã đề nghị Bộ Quốc phòng, Quân khu 3 cho trưng dụng một số đơn vị quân đội có đầy đủ cơ sở vật chất để làm nơi cách ly tập trung.

Những người khác được khuyến cáo chỉ ra khỏi nhà khi thật cần thiết, như: mua lương thực, thực phẩm, thuốc men, cấp cứu; làm việc tại cơ quan, nhà máy, cơ sở sản xuất, cơ sở kinh doanh dịch vụ, hàng hóa thiết yếu không bị đóng cửa hoặc dừng hoạt động; các trường hợp khẩn cấp khác. Khi ra ngoài, người dân không tập trung quá 2 người nơi công cộng; giữ khoảng cách tối thiểu 2 m khi tiếp xúc.

Trường học, nơi công cộng, cơ sở vui chơi, giải trí, cơ sở kinh doanh dịch vụ không thiết yếu… trên toàn thành phố phải dừng hoạt động. Việc vận chuyển hành khách từ TP Chí Linh ra bên ngoài tạm dừng, trừ trường hợp vì lý do công vụ hoặc thật sự cần thiết. Phương tiện cá nhân bị hạn chế tối đa. Tuy nhiên hàng hóa, nguyên vật liệu sản xuất vẫn được vận chuyển.

Hải Dương đang phong tỏa những khu vực nào? - Hình 1

Trường Đại học Sao Đỏ, cơ sở 2, ở TP Chí Linh trở thành bệnh viện dã chiến. Ảnh: Long Nguyễn.

Huyện Nam Sách đã phong tỏa toàn bộ xã Nam Tân với gần 1.600 hộ dân, hơn 5.500 nhân khẩu; cách ly 305 hộ dân với 945 người ở xóm Quan Đình, thôn Hảo Quan, xã Đồng Lạc. Thời gian cách ly 21 ngày, bắt đầu từ ngày 31/1.

Ngành y tế huyện Nam Sách xác định được 10 bệnh nhân Covid-19, trong đó 8 ca ở xã Nam Tân, một ca ở xã Đồng Lạc và một ca đang ở TP HCM. Toàn huyện có 421 F1 đã được đưa đi cách ly tập trung và hơn 2.500 F2.

Huyện Kim Thành phong tỏa 21 ngày bốn khu dân cư thuộc bốn xã, thị trấn từ 15h ngày 29/1. Trong đó có 7 hộ nằm ven quốc lộ 17B ở thôn Bằng Lai, xã Ngũ Phúc; 15 hộ ở ven đường Kim Liên – Liên Hòa, thuộc thôn Phương Tân, xã Kim Liên; 7 hộ nằm ven đường Nam Xuân Mang, xã Tuấn Việt và 17 hộ khu vực chùa Sùng Linh, thị trấn Phú Thái.

Toàn huyện Kim Thành ghi nhận 4 ca bệnh, 182 F1, 430 F2, 364 F3. Nhà chức trách đã lập 9 chốt kiểm dịch tại các thôn, khu dân cư trên và huy động hơn 100 người tham gia trực chốt.

Thị xã Kinh Môn xác định được 28 ca bệnh từ ngày 30/1, thiết lập vùng cách ly y tế 21 ngày với 14 xã phường, khoảng 4.650 hộ, 15.300 nhân khẩu.

Cụ thể, chính quyền phong tỏa toàn bộ khu dân cư Ngư Uyên, phường Long Xuyên với hơn 1.100 hộ, 3.700 dân.

Phường Thái Thịnh phong tỏa toàn bộ khu dân cư Tống Xá hơn 800 hộ với gần 2.800 người. Phường An Phụ chia làm hai khu vực cách ly. Khu một gồm 13 hộ gia đình xóm Thắng Lợi, khu hai 42 hộ ở khu dân cư Huề Trì 1.

Phường Hiệp Sơn phong tỏa 27 hộ gia đình của khu dân cư Hiệp Thạch; phường Phú Thứ phong tỏa 49 hộ gia đình trên phố Vạn Điền thuộc khu dân cư số 5. 60 hộ gia đình khác ở khu Bắc tổ 5 khu dân cư Văn Ồ của phường An Sinh cũng cùng tình trạng.

Phường Hiệp An, 5 hộ gia đình thuộc ngõ 62 Nguyễn Thị Khả, khu dân cư Lưu Thượng 2 cũng bị phong tỏa. Phường Phạm Thái có ba khu vực cách ly gồm: 50 hộ gia đình xóm 9 khu dân cư Lĩnh Đông, 13 hộ ở xóm 2 và 26 hộ ở xóm 5 cùng khu dân cư Dương Nham.

Xã Bạch Đằng cách ly bốn xóm thôn Kim Lôi với gần 600 hộ, hơn 17.000 nhân khẩu; xã Lê Ninh phong tỏa hơn 450 hộ dân của thôn Nội Hợp; xã Quang Thành cách ly 9 hộ dân của xóm 6 thôn Xạ Sơn và hai khu cách ly với hơn 1.000 hộ, 3.300 người của thôn Quế Lĩnh, Khuê Bích thuộc xã Thượng Quận.

TP Hải Dương phong tỏa 21 ngày, từ 7h ngày 31/1, đối với hai khu dân cư ở phường Thạch Khôi. Đó là cụm dân cư khu Trần Nội gồm 180 hộ, hơn 600 dân, phạm vi từ giáp khu đô thị Phú Quý Golden Land đến giáp khu dân cư Thái Bình; từ giáp khu dân cư Đồng Bưởi đến giáp trường Mầm Non Thạch Khôi.

Khu vực thứ hai là dãy nhà từ số 179 đến số 247, khu 2 phường Thạch Khôi, dài khoảng 150 m, gồm 29 hộ với 121 nhân khẩu.

Ngành y tế TP Hải Dương cho biết hiện trên địa bàn có một ca nhiễm và 157 F1.

Số ca nhiễm ở Hải Dương liên tục giảm dần, từ hơn 80 ca ngày 28/1 đến sáng nay không thêm ca nào. Tối 31/1, đến kiểm tra công tác phòng dịch tại thành phố Chí Linh, tỉnh Hải Dương, Phó thủ tướng Vũ Đức Đam tin tưởng, 6 ngày nữa sẽ khoanh được ổ dịch ở Hải Dương, giữ đúng cam kết dập dịch trong 10 ngày

Nguồn

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: